Banki centralne inwestują w ETF-y. NBP zwiększył udział do 7,4%

Europejski rynek ETF-ów przeżywa bezprecedensowy boom, a nawet banki centralne na świecie zaczynają masowo inwestować w fundusze notowane na giełdzie. Na koniec maja 2026 r. europejski rynek ETF-ów obejmował 2625 funduszy o łącznych aktywach wynoszących 2,7 biliona euro, przy czym produkty pasywne stanowiły aż 97% całego rynku. Napływy do europejskich ETF-ów w 2025 r. osiągnęły rekordowe 326 miliardów euro, co pokazuje skalę zainteresowania tym segmentem inwestycyjnym.

Co to oznacza dla inwestorów?

Boom na ETF-y nie jest przypadkowy. Rosnąca skala rynku, wysoka płynność i możliwość uzyskania szerokiej, pasywnej ekspozycji na różne klasy aktywów sprawiają, że fundusze indeksowe stają się narzędziem wyboru nie tylko dla inwestorów prywatnych i funduszy, ale także dla instytucji o największej wierze w stabilność systemu finansowego – banków centralnych. Fakt, że banki centralne sięgają po ETF-y, powinien być sygnałem dla zwykłych inwestorów, że produkty te są bezpieczne, płynne i godne zaufania.

Banki centralne inwestują w ETF-y – przykłady z całego świata

Przedsiębiorstwa finansowe na całym globie dostrzegły potencjał ETF-ów. Czeski Bank Narodowy wymienia fundusze giełdowe wśród instrumentów zarządzania rezerwami walutowymi, a Bank Korei lokuje część swoich aktywów w ETF-y obligacji korporacyjnych. Jednak największy portfel ETF-ów zbudował Bank Japonii.

Japoński bank centralny od 2010 r. kupował akcyjne ETF-y jako instrument polityki pieniężnej. Zgromadzone jednostki miały we wrześniu 2025 r. wartość księgową 37 bilionów jenów japońskich, co odpowiada około 200 miliardom euro. Tempo sprzedaży tego portfela wynosi zaledwie 330 miliardów jenów rocznie, co oznacza, że likwidacja pozycji potrwa ponad sto lat. To pokazuje skalę zaangażowania Banku Japonii w ETF-y i długoterminowy charakter tej strategii.

NBP zwiększa udział ETF-ów w swoich aktywach

Narodowy Bank Polski również nie pozostał obojętny na trend. Bank po raz pierwszy wykazał ETF-y w swoich raportach w 2023 r., gdy wartość portfela wyniosła 7,9 miliardów złotych. Na koniec 2025 r. ta wartość wzrosła drastycznie do 79,7 miliardów złotych, a ETF-y stanowiły już 7,4% wszystkich aktywów NBP i blisko 12% jego głównych zagranicznych aktywów inwestycyjnych.

Ważne jest zrozumienie, że to nie była całkowita nowość dla NBP. Już w 2022 r. bank inwestował na międzynarodowych rynkach akcji poprzez kontrakty equity index futures. Wejście w ETF-y oznaczało zatem rozszerzenie sposobu budowania ekspozycji akcyjnej – obok instrumentów pochodnych NBP zaczął dysponować jednostkami funduszy indeksowych, równocześnie ograniczając zaangażowanie i obroty w kontraktach terminowych.

Początkowo portfel NBP obejmował fundusze akcyjne replikujące indeksy z USA, strefy euro, Wielkiej Brytanii, Kanady i Australii. Od 2025 r. bank centralny rozszerzył swoją strategię i zaczął inwestować także w ETF-y replikujące indeksy amerykańskich obligacji korporacyjnych o ratingu inwestycyjnym, rezygnując przy tym z bezpośrednich inwestycji na tym rynku.

Wpływ ETF-ów na wyniki finansowe NBP

Wskaźnik	2023 r.	2025 r.	Zmiana
Wartość portfela ETF	7,9 mld zł	79,7 mld zł	+909%
Dywidendy z ETF	11,9 mln zł	1,4 mld zł	+11 671%
Udział w aktywach NBP	–	7,4%	–
Udział w zagranicznych aktywach inwestycyjnych	–	~12%	–

Dywidendy z ETF-ów w portfelu NBP wzrosły spektakularnie z 11,9 miliona złotych w 2023 r. do blisko 1,4 miliarda złotych w 2025 r. Dodatkowo sprzedaż jednostek przyniosła 2,77 miliarda złotych zrealizowanego wyniku cenowego. Skumulowane dodatnie różnice z wyceny portfela sięgnęły 10,7 miliarda złotych.

Jednak wzrostowi dochodowości towarzyszy większa zmienność – roczne odchylenie standardowe stóp zwrotu akcyjnej części portfela wyniosło 9,1%, co pokazuje, że ETF-y akcyjne niosą ze sobą ryzyko rynkowe. Tym samym ETF-y zaczynają mieć istotny wpływ zarówno na wynik finansowy, jak i na profil ryzyka Narodowego Banku Polski.

Dlaczego ETF-y są atrakcyjne dla banków centralnych?

Banki centralne mogą wykorzystać ETF-y w różnych celach: od dywersyfikacji rezerw walutowych po interwencje stabilizujące rynek. Fundusze indeksowe oferują:

• Wysoką płynność – można je szybko kupować i sprzedawać na giełdzie
• Niskie koszty – pasywne zarządzanie oznacza niższe opłaty niż aktywne fundusze
• Szeroką ekspozycję – jeden ETF daje dostęp do setek lub tysięcy papierów wartościowych
• Przejrzystość – skład portfela jest znany i regularnie publikowany
• Elastyczność – można łatwo zmienić alokację między różne klasy aktywów

Co to oznacza dla zwykłych inwestorów?

Fakt, że banki centralne, w tym NBP, masowo inwestują w ETF-y, potwierdza, że fundusze indeksowe są godnym zaufania narzędziem inwestycyjnym. To nie jest moda ani szybkotrwała tendencja – to świadoma strategia długoterminowa, którą podejmują najpoważniejsze instytucje finansowe na świecie.

Dla inwestorów indywidualnych oznacza to, że ETF-y mogą być solidnym elementem portfela inwestycyjnego. Europejski rynek ETF-ów z aktywami 2,7 biliona euro i napływami 326 miliardów euro rocznie jest dostatecznie duży, aby zapewnić płynność i stabilność. Produkty pasywne stanowiące 97% rynku to przede wszystkim fundusze indeksowe, które oferują niskie koszty i przejrzystość.

Wzrost zainteresowania ETF-ami przez banki centralne pokazuje również, że sektor ten będzie się dalej rozwijać. Rosnąca dostępność, coraz więcej produktów i malejące opłaty czynią ETF-y coraz bardziej atrakcyjnymi dla każdego inwestora, niezależnie od wielkości kapitału czy poziomu doświadczenia.