Ukraina otwiera się na europejskie ETF-y. Pięć funduszy wchodzi na rynek

Ukraiński rynek kapitałowy wraca do międzynarodowych funduszy indeksowych. Po czterech latach nieobecności regulator finansowy NKCPFR wydał decyzję o dopuszczeniu pięciu europejskich funduszy ETF typu UCITS na ukraiński rynek.

Jakie fundusze weszły na ukraiński rynek?

Decyzja z 25 sierpnia 2026 roku otworzyła drzwi dla funduszy o zróżnicowanych strategiach inwestycyjnych. Każdy z pięciu dopuszczonych ETF-ów charakteryzuje się innym profilem ryzyka i zainteresowaniem sektorem.

Fundusz	Kraj pochodzenia	Aktywa	Specjalizacja
VGWD	Irlandia	~9,4 mld EUR	Spółki wysokodywidendowe
ISPA	Niemcy	~5,1 mld EUR	Wzrost wartości (rok/rok: ~34%)
SPYW	—	~1,8 mld EUR	Spółki strefy euro
IPRP	—	~870 mln EUR	Sektor nieruchomości europejski
EUHD	—	~583 mln EUR	50 spółek strefy euro

Liderem pod względem wielkości jest irlandzki VGWD, który zarządza aktywami na poziomie około 9,4 miliarda euro i skupia się na spółkach wypłacających wysokie dywidendy — wypłacane co kwartał. Drugi co do wielkości niemiecki ISPA wykazał imponujący wzrost wartości — około 34 procent rok do roku — co świadczy o zainteresowaniu inwestorów tym instrumentem.

Jakie ograniczenia czekają inwestorów?

Powrót europejskich ETF-ów na ukraiński rynek nie oznacza pełnej swobody inwestycyjnej. Ukraińscy inwestorzy napotykają szereg ograniczeń zarówno regulacyjnych, jak i fiskalnych.

Limit kupowania papierów wartościowych przez osoby fizyczne wynosi do 200 000 UAH — znacząca bariera dla większych portfeli. Podatek od zysku inwestycyjnego dla osób fizycznych wynosi 23 procent (złożony z 18 procent podatku dochodowego i 5 procent podatku wojskowego). Dla porównania, obligacje OVDP (ukraińskie obligacje skarbowe) są zwolnione z tego podatku.

Regulacje nałożone na same fundusze są bardziej liberalne. Limit koncentracji aktywów jednego emitenta wynosi maksymalnie 10 procent, natomiast dla funduszy indeksowych — 20 procent. Niezależny depozytariusz odpowiada za bezpieczeństwo aktywów.

Dlaczego żaden fundusz nie jest przechowywany lokalnie?

Żaden z pięciu dopuszczonych funduszy nie jest ewidencjonowany w Centralnym Depozycie Ukrainy. Przechowywanie odbywa się za pośrednictwem Clearstream Banking Luxembourg — instytucji depozytowej z siedzibą w Luksemburgu. To rozwiązanie wynika z technicznych wymogów dotyczących funduszy UCITS, ale jednocześnie komplikuje dostęp dla inwestorów ukraińskich.

Co to oznacza dla inwestorów?

Powrót europejskich ETF-ów na ukraiński rynek to sygnał stopniowego normalizowania się warunków dla inwestycji kapitałowych. Jednak rzeczywisty potencjał tego rynku jest ograniczony trzema czynnikami.

Po pierwsze, ograniczenia walutowe nałożone przez Narodowy Bank Ukrainy stanowią główną przeszkodę dla przepływu kapitału zagranicznego. Po drugie, podatek od zysku inwestycyjnego na poziomie 23 procent zmniejsza atrakcyjność inwestycji długoterminowych w porównaniu z obligacjami skarbowymi. Po trzecie, limit 200 000 UAH na osobę fizyczną uniemożliwia budowanie większych pozycji.

Instytucja depozytowa „Altera Finance” zaproponowała alternatywny model rozwiązania tego problemu — utworzenie ukraińskiego funduszu inwestycyjnego, który byłby pośrednikiem do zagranicznych ETF-ów. Taki konstrukt mogłby obejść część ograniczeń walutowych i ułatwić dostęp do europejskich instrumentów dla szerszego grona inwestorów.

Decyzja z sierpnia 2026 roku to krok naprzód dla rynku kapitałowego Ukrainy, ale jej rzeczywisty wpływ zależy od zmian w polityce walutowej i podatkowej.