Bitcoin w ETF i ETP: ranking europejskich ETN i amerykańskich spot ETF na koniec 2026
Które fundusze na bitcoina w Europie i USA są największe i najbezpieczniejsze? Sprawdź zestawienie aktywów, struktury i zasad zabezpieczenia BTC.
Ranking europejskich ETP/ETN i amerykańskich spot ETF na bitcoina, opracowany przez serwis Inwestomat na koniec 2026 roku, porównuje produkty dające ekspozycję na kryptowalutę według bezpieczeństwa prawnego i dostępności. Zestawienie obejmuje dwie kategorie, a do oceny wprowadzono 12 funduszy.
Jak zbudowano ranking bitcoinowych funduszy?
Autorzy zestawienia wyróżnili dwie grupy produktów: europejskie ETN i ETC oraz amerykańskie spot ETF. Oceniano je według kryteriów, z których najważniejsze jest bezpieczeństwo prawne, a dopiero potem pozostałe czynniki. Stopy zwrotu liczono w dolarach amerykańskich i porównywano z kursem BTC/USD, dzięki czemu widać, jak produkt odwzorowuje rzeczywisty ruch ceny bitcoina.
Warto pamiętać, że przy ocenie stóp zwrotu waluta ma znaczenie. Polski inwestor, który kupuje produkt notowany w dolarach lub w euro, dodatkowo zmaga się z wahaniami kursu wymiany.
Ile bitcoinowych ETN działa w Europie?
Na potrzeby zestawienia znaleziono ponad 20 europejskich ETP, ETN i ETC na bitcoina, z czego do rankingu weszło 12 produktów. Warto zaznaczyć, że w Europie nie ma funduszu UCITS na bitcoina. Europejscy inwestorzy nie mają więc odpowiednika klasycznego funduszu regulowanego dyrektywą UCITS, a ekspozycję zapewniają papiery dłużne wystawiane przez emitenta.
Wśród produktów o największych aktywach prowadzi CoinShares Physical Bitcoin ETN (BITC), który ma niespełna 2 mld USD aktywów. Tuż za nim plasują się WisdomTree Physical Bitcoin ETN (WBIT), z ok. 1,7 mld USD, oraz iShares Bitcoin ETP (IB1T), z ok. 1,6 mld USD. Pozostałe dziewięć funduszy zarządza aktywami poniżej 1 mld USD.
| Produkt | Typ | Aktywa (ok.) | Wiek |
|---|---|---|---|
| CoinShares Physical Bitcoin ETN (BITC) | ETN, Europa | niespełna 2 mld USD | 5 lat |
| WisdomTree Physical Bitcoin ETN (WBIT) | ETN, Europa | ok. 1,7 mld USD | n/d |
| iShares Bitcoin ETP (IB1T) | ETP, Europa | ok. 1,6 mld USD | n/d |
| Pozostałe 9 funduszy | ETP/ETN/ETC | poniżej 1 mld USD każdy | 6 z nich działa od co najmniej 2022 roku |
Sześć europejskich produktów istnieje co najmniej od 2022 roku, co pozwala ocenić ich historię działania dłuższym okresem.
Dlaczego zabezpieczenie bitcoina ma znaczenie w ETN?
Większość ETN i ETC to papiery dłużne emitenta, więc inwestor przy zakupie powierza część ryzyka firmie wystawiającej produkt. Dlatego zabezpieczenie BTC jest kluczowym kryterium bezpieczeństwa. Papier powiązany z rzeczywistym bitcoinem daje inną pewność niż produkt oparty wyłącznie na obietnicy wypłaty.
Ryzyko staje się szczególnie istotne w przypadku niezabezpieczonych ETN. Gdy emitent upadnie, posiadacz takiego papieru zostaje wierzycielem niezabezpieczonym, co oznacza, że w razie likwidacji jego roszczenia mogą zostać zaspokojone dopiero po uprzywilejowanych wierzycielach, a odzyskanie wartości inwestycji nie jest pewne.
Europejskie ETP w większości mają BTC w zabezpieczeniu, oddzielone aktywa, depozytariuszy oraz zakaz pożyczania zabezpieczonego bitcoina. Te rozwiązania ograniczają ryzyko związane z kontrahentem.
Czym różnią się amerykańskie spot ETF na bitcoina?
Amerykańskie spot ETF są zwykle trustami, które faktycznie posiadają bitcoiny. Ich struktura jest więc bliższa bezpośredniemu posiadaniu aktywa niż dłużnemu papierowi emitenta. SEC zatwierdziła kilkanaście spot ETF na bitcoina już w 2024 roku.
Istotną cechą tych produktów jest to, że amerykańska ustawa o spółkach inwestycyjnych z 1940 roku ich nie obejmuje. Ta różnica prawna wpływa na sposób nadzoru i zakres ochrony, dlatego przed inwestycją warto znać zasady obowiązujące w danej jurysdykcji.
Co to oznacza dla Ciebie?
Dla polskiego inwestora wybór między europejskim ETN a amerykańskim spot ETF to przede wszystkim wybór między prostszym dostępem a głębszym zrozumieniem ryzyka. Europejskie ETN są łatwiej dostępne przez europejskie domy maklerskie, ale wymagają sprawdzenia, czy bitcoin jest zabezpieczony i jak wygląda struktura emitenta. Amerykańskie spot ETF oferują bezpośrednią ekspozycję na bitcoina, lecz wiążą się z innym reżimem prawnym i walutą rozliczenia.
Przed zakupem warto sprawdzić cztery elementy: rodzaj zabezpieczenia, status aktywów w razie upadku emitenta, zasady dotyczące pożyczania BTC oraz wysokość aktywów funduszu, bo większy fundusz zwykle oznacza większą płynność. Przy przeliczeniu aktywów na złotówki warto przyjąć kurs orientacyjny. Przy założeniu ok. 4 zł za dolara BITC to kwota rzędu ok. 8 mld zł, a ok. 1,7 mld USD w WBIT to ok. 6,8 mld zł. To tylko przybliżenie, które pokazuje skalę, a nie aktualną wycenę.
Na podstawie: Inwestomat. Tekst opracowany redakcyjnie.