Czy ETF na obligacje to wystarczająca strategia inwestycyjna?

Na polskim rynku obligacji skarbowych — nie całkowicie. Analiza mTFI wykazała, że większość funduszy aktywnie zarządzanych osiągnęła lepsze wyniki niż ETF w okresie od stycznia 2022 do marca 2026 roku, szczególnie w czasach zmienności rynkowej.

Jakie są różnice między funduszami aktywnymi a ETF na obligacjach?

ETF daje średnią rynku i działa dobrze w spokojnych warunkach. Fundusze aktywne mają doświadczonych zarządzających, którzy podejmują decyzje taktyczne w czasach zmienności — gdy zmieniają się stopy procentowe i rośnie zmienność, ta różnica robi ogromną różnicę w wynikach.

Czy warto płacić wyższe opłaty za zarządzanie funduszem aktywnym?

Na polskim rynku długu — tak, pod warunkiem że fundusz rzeczywiście osiąga lepsze wyniki. Różnice między zarządzającymi są na tyle duże, że dodatkowe koszty mogą być rekompensowane lepszymi zwrotami, szczególnie w okresach zmienności.

Kiedy ETF na obligacje sprawdza się lepiej niż fundusze aktywne?

W spokojnych, stabilnych warunkach rynkowych ETF "zbiera swoje" — działa dobrze jako pasywna strategia. Jednak gdy rynek przyspiesza, zmienia się polityka pieniężna lub rośnie zmienność, fundusze aktywne mają wyraźną przewagę.

Jaki okres czasu obejmowała analiza mTFI porównująca fundusze?

Analiza objęła okres od 31 stycznia 2022 do 31 marca 2026 roku — pełny cykl polityki pieniężnej NBP, od podwyżek do obniżek stóp procentowych, co dało reprezentatywny obraz zachowania funduszy w różnych warunkach rynkowych.

ETF na obligacjach to za mało. Aktywni zarządzający biją indeksy

Analiza mTFI pokazuje, że na polskim rynku długu fundusze aktywnie zarządzane osiągają lepsze wyniki niż ETF.

Na polskim rynku obligacji skarbowych fundusze aktywnie zarządzane osiągają lepsze wyniki niż dostępne rozwiązania pasywne w postaci ETF — wynika z analizy mTFI obejmującej okres od 31 stycznia 2022 do 31 marca 2026 roku.

Popularna globalna teza, że do inwestowania wystarczy ETF, nie znajduje potwierdzenia w praktyce polskiego rynku długu. Badanie przeanalizowało 13 funduszy obligacji skarbowych dostępnych dla inwestorów detalicznych, zarządzanych przez różne towarzystwa funduszy inwestycyjnych, porównując ich wyniki z prostym wynikiem rynku — tym, ile można było zarobić bez wybierania funduszu przez fundusze indeksowe i ETF.

Dlaczego aktywni zarządzający biją indeksy na obligacjach?

Klucz do przewagi funduszy aktywnych leży w doświadczeniu i refleksie zarządzających. Jak wyjaśnia Bartosz Pawłowski, prezes mTFI: “ETF daje średnią rynku. Problem w tym, że średnia w praktyce słabo wypada w porównaniu z najlepszymi wynikami, jakie można mieć. Na polskich obligacjach różnice między zarządzającymi są na tyle duże, że wybór funduszu to nie detal, tylko decyzja, która naprawdę robi wynik. Albo sprawia, że zostawiamy część pieniędzy na stole.”

Period badawczy (styczeń 2022 — marzec 2026) był szczególnie wymagający dla inwestorów obligacji. Obejmował pełny cykl polityki pieniężnej Narodowego Banku Polskiego — od agresywnych podwyżek stóp procentowych w 2022 roku do ich stopniowych obniżek w 2024 i 2025 roku. To właśnie w takich turbulentnych warunkach różnice między zarządzającymi stają się najbardziej widoczne.

Kiedy zmienność robi różnicę

Michał Hołda, dyrektor departamentu zarządzania aktywami mTFI, opisuje dynamikę rynku obligacji w następujący sposób: “Ten rynek momentami jedzie jak rollercoaster, a momentami stoi w miejscu. Gdy zaczyna się ruch, czyli zmieniają się stopy, rośnie zmienność, doświadczenie zarządzającego robi ogromną różnicę. W spokojnych czasach ETF po prostu ‘zbiera swoje’, ale kiedy rynek przyspiesza, liczy się refleks i decyzje.”

To rozróżnienie jest kluczowe dla zrozumienia, kiedy warto wybierać fundusze aktywne, a kiedy ETF może być wystarczający:

ETF w spokojnych warunkach

W okresach, gdy rynek jest stabilny, stopy procentowe nie zmieniają się, a zmienność pozostaje niska, ETF rzeczywiście działa dobrze. Niskie opłaty za zarządzanie (zazwyczaj 0,1-0,3% rocznie) i przejrzystość struktury sprawiają, że pasywne inwestowanie w indeks obligacji skarbowych jest efektywnym rozwiązaniem. Inwestor otrzymuje średnią rynku bez dodatkowych kosztów.

Fundusze aktywne w czasach zmienności

Gdy zmienia się otoczenie makroekonomiczne — a co za tym idzie polityka pieniężna NBP — doświadczeni zarządzający mogą:

Szybciej reagować na zmiany warunków rynkowych
Podejmować taktyczne decyzje dotyczące struktury portfela (duration, profil ryzyka)
Wykorzystywać anomalie rynkowe i niedowartościowanie papierów
Ograniczać straty w okresach spadków

Właśnie te umiejętności przełożyły się na lepsze wyniki funduszy aktywnych w badanym okresie.

Czy istnieje uniwersalny przycisk “zainwestuj i zapomnij”?

Bartosz Pawłowski podsumowuje rzeczywistość polskiego rynku obligacji w prosty sposób: “Nie ma dziś jednego przycisku ‘zainwestuj i zapomnij’, który działa w każdych warunkach. Polski rynek obligacji bez wątpienia promuje myślenie, doświadczenie i selekcję. I dlatego gra między aktywnym a pasywnym jeszcze przez jakiś czas się tu nie skończy. A to oznacza, że obecnie o wyniku inwestycji w polski dług nadal w dużej mierze decyduje nie tylko rynek, ale także konkretne decyzje zarządzających.”

Co to oznacza dla inwestora?

Wyniki badania mTFI mają praktyczne implikacje dla każdego, kto rozważa inwestycję w polskie obligacje skarbowe:

Po pierwsze, nie można automatycznie zakładać, że ETF to zawsze najlepsze rozwiązanie. Choć globalne trendy wskazują na dominację pasywnego inwestowania, polski rynek długu ma własną dynamikę, gdzie doświadczenie zarządzającego rzeczywiście się liczy.

Po drugie, różnice w wynikach między funduszami mogą być znaczące. Jeśli jeden fundusz zarobi 8% rocznie, a inny 5%, to przy inwestycji 100 tys. złotych przez 5 lat różnica wyniesie kilkadziesiąt tysięcy złotych. To nie jest marginalny detal — to realna różnica w bogactwie inwestora.

Po trzecie, warto monitorować warunki makroekonomiczne. W spokojnych czasach ETF może być wystarczający; w czasach zmienności warto rozważyć fundusze aktywne z dobrą historią wyników.

Po czwarte, opłaty za zarządzanie nie są czystą stratą, jeśli fundusz rzeczywiście osiąga lepsze wyniki. Kluczowe jest porównanie wyników netto (po opłatach) z alternatywami.

Polski rynek obligacji skarbowych pozostaje obszarem, gdzie selekcja funduszu ma rzeczywisty wpływ na ostateczny wynik inwestycji. W erze, gdy na wielu rynkach ETF zdominowały krajobraz inwestycyjny, polskie obligacje pokazują, że czasami myślenie i doświadczenie wciąż się opłacają.