Polskie ETF-y i OKI: bariery prawne, podatki i co dalej

Polskie ETF-y mają trudniejszą drogę niż fundusze tworzone w innych krajach Unii Europejskiej, a głównymi przyczynami są konstrukcja prawna oraz sposób dystrybucji. Taki wniosek płynie z rozmowy z Tomaszem Masiarzem, prawnikiem specjalizującym się w funduszach inwestycyjnych, zarejestrowanej podczas Fund Forum Analiz Online, czyli największej konferencji branży inwestycyjnej w Polsce. Rozmowa dotyczyła także OKI i tego, jak regulacje wpływają na decyzje oszczędzających.

Dlaczego polskie ETF-y nie mogą łatwo dorównać zagranicznym?

Najważniejszym problemem nie jest brak zainteresowania inwestorów indeksami, lecz rozwiązania prawne i kanały, którymi fundusze trafiają do klientów. ETF-y rozwijają się w Europie najszybciej tam, gdzie prawo jest przewidywalne, a dystrybucja sprawna. W Polsce oba te elementy wciąż wymagają przebudowy.

Konkurencja jest tu wyraźna. Polski fundusz musi zmierzyć się z największymi europejskimi produktami, które działają na większej skali i mają dostęp do szerokiej bazy klientów. Bez zmian w konstrukcji prawnej rodzimy rynek będzie miał trudność, by utrzymać własną pozycję.

Czy planowane zmiany wystarczą?

Projektowane przepisy mają umożliwić rozwój krajowych ETF-ów. Kierunek tych propozycji wygląda na właściwy, jednak same zmiany mogą nie wystarczyć, jeśli nie obejmą także dystrybucji i praktycznego stosowania nowych zasad. Warto więc śledzić nie tylko same przepisy, lecz także to, jak zostaną wdrożone.

Obszar	Diagnoza	Skutek dla rynku
Konstrukcja prawna ETF	Główna przeszkoda rozwoju	Ograniczona konkurencyjność polskich funduszy
System dystrybucji	Drugi zasadniczy problem	Słaby dostęp inwestorów do produktów
Udział Polski w tworzeniu regulacji UE	Zbyt mała aktywność	Przepisy mniej dopasowane do rodzimych realiów
Nadmierne doprecyzowanie przepisów	Gold plating	Dodatkowe obciążenia i komplikacje dla uczestników rynku
Sądownictwo ds. instrumentów finansowych	Brak wyspecjalizowanych sądów	Wolniejsze i mniej przewidywalne rozstrzyganie sporów

Na co uważać przy OKI?

Idea OKI jest oceniana pozytywnie, ale rozmówca zwraca uwagę na kwestie podatkowe. Główne ryzyko wiąże się ze sposobem komunikacji. Gdy produkt przedstawia się w uproszczony sposób, np. jako „zwolniony z podatku”, inwestor może błędnie zakładać, że nie ma żadnych obowiązków. Tymczasem zasady opodatkowania i związane z nimi obowiązki istnieją i warto je znać przed podjęciem decyzji.

Dlaczego regulacje UE mają znaczenie dla polskiego inwestora?

Wiele przepisów rynku kapitałowego powstaje na poziomie unijnym. Jeśli Polska uczestniczy w tym procesie w ograniczonym stopniu, a krajowe wdrożenia dokłada się ponad wymagania, rynek zyskuje dodatkowe bariery. Dla inwestora oznacza to mniej produktów, wyższe koszty dostosowania i mniejszą przewidywalność zasad.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli planujesz inwestycje w polskie ETF-y lub rozważasz OKI, traktuj uproszczone hasła marketingowe z ostrożnością. Zanim wpłacisz środki, sprawdź, jak dany produkt jest opodatkowany i jakie obowiązki wiążą się z jego posiadaniem. Obserwuj też przebieg zmian w prawie, ponieważ to od nich zależy, czy krajowe fundusze indeksowe zdołają zyskać realną konkurencyjność wobec największych europejskich produktów. Na razie najbezpieczniejszym podejściem jest dokładna analiza warunków, a nie wiara w obietnice łatwych zysków.