18 lis 2026
Fundusze Indeksowe

Raport mTFI o ETF w Europie: koszty, trwałość i koncentracja

Raport mTFI pokazuje, ile kosztują fundusze ETF w Europie, jak często znikają z rynku i dlaczego sama nazwa ETF nie wystarcza do oceny produktu.

Renata Chmielewska · 5 listopada 2026
Detailed view of a stock report displaying a market performance graph with data trends.
Fot. RDNE Stock project / Pexels · Pexels License

Raport mTFI o funduszach ETF w Europie pokazuje, że wybór produktu wymaga znacznie więcej uwagi niż sprawdzenie samego skrótu ETF: badanie obejmuje 4 196 subfunduszy, a koszty, trwałość i koncentracja portfeli bardzo różnią się między poszczególnymi grupami.

Ilu funduszy ETF jest w Europie i skąd wzięły się te dane?

Raport przygotowany przez mTFI, czyli zespół zarządzania aktywami należący do grupy mBank, analizuje fundusze ETF uruchamiane w latach 2005–2026. Podstawą danych jest baza LSEG/Lipper, która – co istotne – nie pomija produktów już wycofanych z rynku. Dzięki temu obraz nie jest zniekształcony przez fundusze, które po prostu przetrwały.

Według raportu w Europie funkcjonuje ponad 4 tys. funduszy ETF, a liczba klas jednostek przekracza 7 tys. To ważne rozróżnienie: jeden fundusz może mieć kilka klas jednostek, różniących się walutą, polityką dystrybucji czy wysokością opłat, dlatego inwestor porównujący oferty powinien patrzeć na konkretną klasę, a nie na nazwę funduszu.

Dlaczego prawie połowa funduszy z lat 2010–2020 zniknęła?

Najbardziej zaskakującym wynikiem raportu jest skala rotacji produktów. Spośród funduszy uruchomionych w latach 2010–2020 aż 47,5% zostało zamkniętych lub połączonych z innymi funduszami. Oznacza to, że co drugi produkt z tej dekady nie istnieje już w pierwotnej formie.

Dla inwestora długoterminowego ma to praktyczne znaczenie. Likwidacja lub połączenie funduszu oznacza zmianę warunków inwestycji, a w skrajnym przypadku konieczność przeniesienia kapitału do innego produktu. Trwałość funduszu jest więc równie istotna jak jego koszt, choć w codziennej reklamie często pada mniej uwagi.

Czy fundusze tematyczne są droższe od funduszy szerokiego rynku?

Tak. Według mTFI fundusze tematyczne kosztują średnio około dwa razy więcej niż fundusze odwzorowujące szeroki rynek. Raport wskazuje też konkretne obszary, w których opłaty są wyższe: sztuczna inteligencja, cyberbezpieczeństwo, obronność i blockchain.

KategoriaCo wynika z raportu
Fundusze szerokiego rynkuPunkt odniesienia kosztowy
Fundusze tematyczneŚrednio ok. 2× droższe
Tematy o wyższych opłatachAI, cyberbezpieczeństwo, obronność, blockchain
Fundusze sektorowePonad 1/3 lokuje >30% aktywów w 3 spółkach
Liczba subfunduszy4 196
Liczba funduszy ETFponad 4 tys.
Liczba klas jednostekponad 7 tys.

Raport zwraca uwagę, że rośnie liczba nowych produktów powiązanych z modnymi tematami. Gdy popularność danego trendu przyciąga emitentów, na rynku pojawia się więcej funduszy, a nie zawsze przekłada się to na niższe koszty czy lepszą dywersyfikację.

Czy sama nazwa ETF gwarantuje dywersyfikację?

Nie. Skrót ETF informuje tylko o formie prawnej i sposobie notowania produktu na giełdzie. Poziom dywersyfikacji wynika z indeksu, który fundusz replikuje. Dwa fundusze o identycznej nazwie mogą mieć zupełnie inne portfele.

Szczególnie widoczne jest to w funduszach sektorowych, gdzie ponad jedna trzecia produktów przeznacza ponad 30% aktywów na zaledwie trzy spółki. Inwestor, który kupuje taki fundusz w przekonaniu, że jest szeroko zdywersyfikowany, może być zaskoczony skalą ryzyka koncentracji.

Co to oznacza dla Ciebie?

Z danych mTFI wynikają trzy praktyczne wnioski. Po pierwsze, przed zakupem warto sprawdzić indeks, który fundusz odwzorowuje, oraz udział największych pozycji w portfelu, a nie opierać się wyłącznie na nazwie. Po drugie, fundusze tematyczne są kosztowniejsze, więc przy długim horyzoncie różnica w opłatach może wyraźnie obniżyć wynik. Po trzecie, skoro blisko połowa produktów z dekady 2010–2020 została zamknięta lub połączona, warto sprawdzać historię funduszu i jego trwałość, zanim zbuduje się na nim strategię na lata.

Na podstawie: mBank. Tekst opracowany redakcyjnie.