Banki centralne inwestują w ETF-y. NBP ma już 80 mld zł

Narodowy Bank Polski lokuje prawie 80 miliardów złotych w funduszach indeksowych notowanych na giełdzie (ETF-ach), co stanowi 7,4 procent jego całkowitych aktywów. To pokazuje, że banki centralne na całym świecie coraz częściej sięgają po ETF-y jako instrument zarządzania rezerwami walutowymi i stabilizacji rynków finansowych.

Jak NBP zaczął inwestować w ETF-y?

Narodowy Bank Polski wykazał ETF-y w swoim portfelu po raz pierwszy w 2023 roku, kiedy ich wartość wyniosła prawie 8 miliardów złotych. Nie była to jednak całkowicie nowa ekspozycja banku na rynki akcji — NBP inwestował już wcześniej na giełdach za pośrednictwem kontraktów equity index futures od 2022 roku. Wejście w ETF-y oznaczało zatem zmianę strategii: bank rozszerzył sposób budowania ekspozycji akcyjnej, jednocześnie ograniczając zaangażowanie i obroty w kontraktach terminowych.

Ta zmiana miała konkretne konsekwencje dla wyników finansowych NBP. Dywidendy z portfela ETF-ów wzrosły z 11,9 miliona złotych w 2023 roku do prawie 1,4 miliarda złotych w 2025 roku — wzrost o ponad 11000 procent. Dodatkowo sprzedaż jednostek funduszy przyniosła bankowi 2,77 miliarda złotych zrealizowanego wyniku cenowego, a skumulowane dodatnie różnice z wyceny sięgnęły 10,7 miliarda złotych.

Jakie ETF-y kupuje NBP?

Narodowy Bank Polski nie ogranicza się do jednego typu funduszy. Inwestuje zarówno w ETF-y replikujące indeksy akcyjne, jak i w ETF-y śledzące indeksy amerykańskich obligacji korporacyjnych o ratingu inwestycyjnym. Jednocześnie bank rezygnuje z bezpośrednich inwestycji na tych rynkach, preferując elastyczność i łatwość zarządzania, którą dają fundusze indeksowe.

Wzrost dochodowości portfela ETF-ów wiąże się jednak z wyższą zmiennością. Roczne odchylenie standardowe stóp zwrotu akcyjnej części portfela wyniosło 9,1 miliarda złotych, co oznacza, że ETF-y zaczynają mieć istotny wpływ zarówno na wynik finansowy, jak i na profil ryzyka całej instytucji.

Globalne trendy: banki centralne świata inwestują w ETF-y

NBP nie jest osamotniony w tym podejściu. Analiza Polskiego Instytutu Ekonomicznego pokazuje, że banki centralne na całym świecie coraz częściej sięgają po fundusze indeksowe.

Bank Centralny	Zastosowanie ETF-ów	Wielkość portfela
Bank Japonii	ETF-y akcyjne	~200 mld euro (37 bln JPY)
Bank Korei	ETF-y obligacji korporacyjnych	Brak danych
Czeski Bank Narodowy	Zarządzanie rezerwami	Brak danych
Narodowy Bank Polski	ETF-y akcyjne i obligacji korporacyjnych	~80 mld zł

Bank Japonii buduje największy portfel ETF-ów wśród banków centralnych od 2010 roku. Na koniec września 2025 roku jego wartość księgowa wyniosła około 200 miliardów euro (37 bilionów JPY). Japońska instytucja sprzedawać będzie te aktywa w tempie 330 miliardów JPY rocznie, co oznacza, że proces trwać będzie ponad 100 lat. Czeski Bank Narodowy widzi w ETF-ach instrument do zarządzania rezerwami, a Bank Korei lokuje część swoich aktywów w funduszach obligacji korporacyjnych.

Europejski rynek ETF-ów rośnie w rekordowym tempie

Wzrost zainteresowania banków centralnych ETF-ami to część szerszego trendu na rynkach finansowych. Europejski rynek funduszy indeksowych rozwija się w niezwykłym tempie. Na koniec maja 2026 roku obejmował 2625 funduszy o łącznych aktywach wynoszących 2,7 biliona euro.

Produkt pasywne (fundusze indeksowe, w tym ETF-y) odpowiadały za 97 procent całego europejskiego rynku ETF-ów, a 76 procent aktywów przypadało na fundusze akcyjne. W samym 2025 roku napływy do europejskich ETF-ów osiągnęły rekordowe 326 miliardów euro, co świadczy o rosnącym zaufaniu inwestorów — zarówno instytucjonalnych, jak i indywidualnych — do strategii pasywnego inwestowania.

Co to oznacza dla NBP i polskich inwestorów?

Decyzja NBP o inwestowaniu w ETF-y ma kilka istotnych implikacji. Po pierwsze, pokazuje, że fundusze indeksowe stały się wystarczająco dojrzałym i wiarygodnym instrumentem, aby sięgały po nie największe instytucje finansowe świata. Po drugie, wzrost dochodowości portfela ETF-ów NBP (z 11,9 miliona do 1,4 miliarda złotych w ciągu dwóch lat) dowodzi, że ekspozycja na rynki akcji i obligacje może generować znaczące przychody dla banku centralnego.

Jednocześnie rosnąca zmienność portfela ETF-ów NBP pokazuje, że inwestycje w fundusze akcyjne wiążą się z wyższym ryzykiem. To naturalna konsekwencja ekspozycji na rynki kapitałowe, ale warte zapamiętania dla inwestorów indywidualnych, którzy rozważają podobne strategie.

Fakt, że zarówno banki centralne, jak i inwestorzy indywidualni coraz chętniej sięgają po ETF-y, potwierdza, że pasywne inwestowanie przestało być niszą. Fundusze indeksowe stały się głównym nurtem zarządzania aktywami — od największych instytucji po drobnych inwestorów szukających prostego i taniego sposobu na budowanie długoterminowego bogactwa.