Hedging portfela ETF: jak fundusze short chronią przed spadkami

Jak fundusze short i obligacje BETA ETF mogą zabezpieczyć portfel przed korektą na giełdzie? Sprawdzamy instrumenty, przykład liczbowy i ryzyka.

Hedging portfela ETF to zabezpieczenie części kapitału instrumentami, które zyskują, gdy indeksy giełdowe spadają. Dzięki temu korekta na rynku uderza w inwestycję mniej dotkliwie, choć kosztem ograniczenia zysków w czasie wzrostów.

Czym jest hedging i kiedy ma sens?

Hedging to świadome dołożenie do portfela pozycji o przeciwnym kierunku niż główne aktywa. Nie chodzi o przewidywanie dna, lecz o ograniczenie skutków gwałtownego spadku. Przypomnijmy, że październik bywa historycznie częstym miesiącem, w którym na giełdzie dochodziło do silnych przecen, co tłumaczy, dlaczego inwestorzy zaczynają rozważać zabezpieczenia właśnie w tym okresie.

Jakie instrumenty BETA ETF pomagają w zabezpieczeniu?

Oferta BETA ETF obejmuje zarówno fundusze, które zyskują na spadkach, jak i fundusze obligacyjne, które mogą pełnić rolę bufora. Poniższa tabela zestawia najważniejsze produkty i to, co odwzorowują.

Instrument	Co odwzorowuje	Kierunek działania
WIG20short	Odwrotność stopy zwrotu WIG20TR	Zysk przy spadku indeksu WIG20
mWIG40short	Spadki średnich polskich spółek (mWIG40TRsh)	Zysk przy spadku mWIG40
Nasdaq-100 2x Short	Odwrotność indeksu Nasdaq-100 z dźwignią 2x	Spadek indeksu o 1% daje ok. 2% zysku dziennie
BETA ETF TBSP	Polskie skarbowe obligacje stałokuponowe	Stabilizacja portfela w fazie przecen
BETA ETF Obligacji 6M (CASH)	Obligacje zmiennoprocentowe, stopy WIBOR i referencyjna	Niskie wahania, bufor gotówkowy

Fundusze short i lewar

WIG20short oraz mWIG40short zapewniają ekspozycję odwrotną do polskich indeksów. Pierwszy odwzorowuje odwrotność stopy zwrotu WIG20TR, drugi reaguje na spadki średnich spółek. Nasdaq-100 2x Short działa z dźwignią 2x, więc jego ruchy są wyraźnie silniejsze niż zmiany indeksu bazowego, zarówno w górę, jak i w dół.

Obligacje jako bufor

Fundusze obligacyjne nie zyskują na przecenie akcji w tym samym stopniu, ale mogą ograniczyć wahania całego portfela. TBSP inwestuje w polskie skarbowe obligacje stałokuponowe, natomiast BETA ETF Obligacji 6M (CASH) opiera się na papierach zmiennoprocentowych powiązanych ze stopami WIBOR lub referencyjną.

Ile może zyskać inwestor w scenariuszu korekty?

Najlepiej zrozumieć mechanizm na prostym przykładzie. Załóżmy kapitał 100 000 zł, z czego 25% (czyli 25 000 zł) przesunięto do funduszu short. Jeśli indeks bazowy traci 20%, fundusz short zyskuje w tym samym ujęciu około 20%. Na zabezpieczonej części daje to ok. 5 000 zł zysku, przed kosztami i bez uwzględnienia ścieżki indeksu. To przykład uproszczony, ale pokazuje skalę: zabezpieczenie nie wyeliminuje straty na pozostałych 75 000 zł, tylko częściowo ją zrekompensuje.

Warto pamiętać, że przy dłuższej korekcie wynik zależy od sposobu zarządzania pozycją, a nie tylko od jednego ruchu indeksu.

Dlaczego instrumenty odwrócone wymagają uwagi?

Fundusze odwrócone i lewarowane są zaprojektowane tak, by działać w horyzoncie jednego dnia sesyjnego. Ich dzienny reset ekspozycji sprawia, że przy dłuższym utrzymywaniu wynik może odbiegać od prostego odwrócenia wyniku indeksu za cały okres. Dlatego nie są to instrumenty do trzymania „na lata” bez kontroli.

Mateusz Mucha, zarządzający funduszami BETA ETF, podsumowuje to tak: „Instrumenty odwrócone i lewarowane najlepiej sprawdzają się w dynamicznych, kierunkowych trendach, wymagają świadomości ryzyka” (Strefa Inwestorów). W praktyce oznacza to, że w trendzie bocznym takie pozycje wymagają częstego przeglądu.

Jak utrzymać zabezpieczenie w czasie?

Zabezpieczenie portfela nie jest jednorazową decyzją. Według przedstawionych założeń najlepszym sposobem na rebalancing jest regularne dokładanie nowej gotówki, a nie gwałtowne przesuwanie istniejących środków. Pozwala to korygować proporcje bez konieczności sprzedawania aktywów w niekorzystnym momencie.

Polski kontekst: GPW, IKE, IKZE i OKI

Fundusze ETF notowane na GPW kupuje się tak samo jak akcje, przez zwykły rachunek maklerski. Co istotne dla polskiego inwestora, te same fundusze można trzymać na IKE i IKZE, a od 2027 roku dojdzie Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI). Oznacza to, że strategia zabezpieczenia może być prowadzona w ramach kont z preferencjami podatkowymi, zgodnie z zasadami tych kont.

Co to oznacza dla Ciebie?

Hedging może być użytecznym narzędziem, ale nie jest darmowy ani uniwersalny. Zanim zdecydujesz się na fundusze short lub lewarowane, sprawdź, jaką część portfela chcesz zabezpieczyć i ile jesteś w stanie stracić na samym zabezpieczeniu, jeśli rynek pójdzie w górę. Fundusze odwrócone wymagają aktywnego monitorowania, więc nie nadają się dla osób, które nie chcą śledzić rynku co sesję. Dla większości inwestorów długoterminowych rozsądnym punktem wyjścia jest niewielka część kapitału, dokładana regularnie, z jasno określonym celem.